کود دهی در مزارع پرورش ماهی گرمابی ›› معاونت بهبود تولیدات دامي جهاد کشاورزي خراسان شمالي

شروع توزیع تخم نوغان در استان خراسان شمالی

با توجه به هماهنگی های به عمل آمده توزیع تخم نوغان با قیمت هر جعبه

اطلاعیه

انواع کودهاي مورد استفاده در مزارع ماهيان گرمابي:

الف: کودهاي آلي
روشهاي كود دهي:
1- ريختن كود روي شيب ديواره :
 در اين روش بهتر است از كود گاوي استفاده شود و همچنين بايد در جهت باد باشد .
مزايا :آساني و عدم نياز به كارگر و صرف وقت زياد مي باشد .
از معايب آن مي توان به موارد زير اشاره کرد:
- تنظيم شفافيت يا مديريت كود دهي از دست خارج مي گردد و چون در اين روش كود به تدريج وارد آب مي شود که دقيق و به مقدار لازم نيست .
- اگر از كود مرغي استفاده شود چون بخشي از آن مورد تغذيه آمور و كپور قرار مي گيرد آمور بعد از مدتي دچار چند نوع بيماري مي گردد .

2- ريختن كود حيواني به صورت جامد در استخر :
 در اين روش مقدار كود لازم بصورت جامد در استخر ريخته مي شود كه از معايب آن ايجاد گازهاي سمي به دليل ته نشين شدن كود و تجزيه بي هوازي است و ديگر آنكه كود به خوبي در شرايط هوازي تجزيه نمي شود و استفاده مناسب از آن بدست نمي آيد .

3- روش استفاده از گوني :
 در اين روش مقدار مصرفي2 وعده( يا 3 روز) را در گوني هايي ريخته و در لايه هاي بالايي آب با استفاده از طناب و مهار آن با پايه هاي چوبي بصورت شناور قرار مي دهند محل قرار گرفتن آن با توجه به مسير باد است تا در تمام استخر تاثير بگذارد اگر گوني ها روي كف قرار گيرد اكسيژن كافي به آن نرسيده و خوب تجزيه نمي شود و مشكل ساز است .
 
4- روش پخش شيرابه كود حيواني ( مناسب ترين روش )‌ :
به چند روش مي توان شيرابه در استخرها پخش نمود:
- با استفاده از تانكر و پمپ شيرابه را از حوضچه توسط خودروهاي كشاورزي يا وانت به دور استخرها منتقل و در سطح استخر پخش مي شود .
- با استفاده از قايق مي توان در سطح استخر با سطل در جهت باد پخش كرد .
- با ورود به استخر بصورت دستي با سطل پخش نمود در جهت وزش باد .
- با حركت روي تاج استخر مي توان در جهت وزش باد پخش كرد

روش شيرابه گيري داخل استخر : در اين روش در گوشه هاي استخر با پرچين مقداري از فضاي داخل استخر را محصور كرده و كود حيواني را به تدريج در آنجا مي ريزند و شيرابه آن از لاي ديواره پرچين وارد آب استخر مي گردد .
شيررابه گيري به روش ورودي آب : در اين روش در مسير ورودي آب حوضچه اي احداث مي گردد كه مقدار كود لازم را در آن ريخته و آبگيري مي نمايند تا شيرابه گيري شود سپس با ورود آب به استخر شيرابه حاصله وارد استخر مي گردد ولي معمولا در حوالي ورودي آب كود بيشتري پخش مي گردد و به سرعت پخش شيرابه دستي و يا با پمپ در كل استخر پخش نمي گردد .
با استفاده از كود حيواني مي توان شفافيت استخر را به دست گرفت ولي بدليل توليد زئوپلانكتون زيادي آب به رنگ تيره نوك مدادي مي رود كه بايد كود حيواني قطع شود تا استخر اصلاح گردد .

ب – كودهاي معدني ( شيميايي ) :
همانگونه كه قبلا گفته شد كودهاي شيميايي انواع مختلفي دارند كه عموما براي تامين ازت ، فسفر ، پتاسيم و كلسيم مورد استفاده قرار مي گيرد .
كودهاي شيميايي به تناسب كود حيواني اكسيژن كمتري مصرف مي كند لذا توصيه مي شود كه در فصل بهار كه هوا خنكتر و اكسيژن مطلوبتر است اولويت با كود حيواني باشد ولي در تابستان كودهاي حيواني بخصوص كود مرغ كم يا استفاده نگردد . ولي مناسبترين كار يك وعده كود شيميايي و يك وعده كود گاوي است .
بهترين معيار براي محاسبه كود از لحاظ نوع و مقدار آزمايشي آب استخر در آزمايشگاه است كه مقدار ازت بايد بين 2 تا 3 ميلي گرم در ليتر باشد و مقدار فسفر هم بين ت2% تا 3% ميلي گرم مطلوب است .
اگر اشبائيت اكسيژن كمتر از 80% باشد يعني حدود 3 ميلي گرم در ليتر اكسيژن داشته باشيم نبايد كود دهي شود چون باعث كاهش بيشتر اكسيژن مي شود . در كود دهي شيميائي هم محاسبه براي ده روز را در دو وعده هر 5 روز يكبار و بين آن كود حيواني استفاده شود ( در صورت نياز )‌

انواع كودهاي شيميايي :
الف – كودهاي فسفاته :
سوپر فسفات : با خاصيت اسيدي و به رنگ تيره است . دير حل بوده و براي حل شدن در آب معمولي حدود 48 ساعت زمان نياز دارد ولي در آب 60 درجه زودتر حل مي شود در ايران معمولا با خلوص 19% توليد مي شود .
سوپر فسفات تريپل : با خاصيت اسيدي و به رنگ تيره و دير حل است ولي نسبت به سوپر فسفات زودتر حل مي شود در ايران با خلوص 46% توليد مي گردد .
فسفات آمونيوم : خاصيت اسيدي و دير حل است و در ايران با خلوص 48% توليد مي شود ( بهمراه 11% ازت ) .
 فسفات دي آمونيوم : خاصيت تقريبا خنثي دارد تيره رنگ ساچمه اي شكل و دير حل است و با خلوص 46% توليد   مي شود و 21% ازت هم دارد .
اگر فسفات دي آمونيم در آب بماند ازت خود را از دست مي دهد لذا بايد فوراً حل شده و وارد استخر گردد در غير اين صورت ازتش به حدود 2% مي رسد .
كودهاي فسفاته كه دير حل است را زودتر به استخر مي زنند .

ب – كودهاي ازته :
 كود اوره : خاصيت شديدا قليائي دارد و مي تواند P H استخر را سريعا بالا برده و باعث افـزايش سريع فيتـوپلانكتون شود و در تابستان يك وعـده روزانه را در چــند نوبت استفاده مي كنند كود اوره به رنگ سفيد دانه شكري است و با حدود 46% ازت خالص توليد مي شود اين كود توسط باكتريهاي اوره آز تبديل به كربنات آمونيم مي شود كه حدود 24 ساعت در دماي مطلوب جهت تبديل به كربنات آمونيم زمان مي برد . اين كود زود حل است و  بيشترين ميزان ازت را داراست .
كود نيترات آمونيم : بصورت سفيد دانه شكري است كه رنگ تيره (رس ) يا سفيد ( آهك ) بخاطر روكش آن است كه بخاطر جلوگيري از انفجار آن را روكش مي گيرند . با خلوص 35% توليد مي شود و خاصيت اسيدي دارد اين کود  زود حل است .
سولفات آمونيم : براي پايين آوردن PH استفاده مي شود و به صورت پودري سفيد است و با خلوص 21% توليد  مي شود و زود حل است .

ج – كودهاي پتاسيمي :
 كودهاي پتاسيم به صورت مختلف وجود دارد كه معمولا كمتر در استخرهاي پرورش ماهي استفاده مي شود . مانند : سولفات پتاسيم با درصد خلوص 42تا 52% اكسيد پتاسيم با درصد خلوص 60% كلريد پتاسيم با درصد خلوص 54 تا 57% 
براي استفاده از كودها بايد  به مقدار درصد خلوص و نيز ترکيبات همراه آن توجه و در محاسبه آن را مد نظر داشت مانند فسفات آمونيم كه هم 48% فسفر دارد و هم 11% ازت كه بايد در مقدار كود اوره 11% ازت فسفات آمونيم را كسر نمود .( كود دهي فقط بر اساس نياز و شفافيت و با رعايت ساير موارد انجام شود و به هيچ وجه خارج از آن كود دهي نبايد صورت پذيرد. )